Je hebt een reumatische aandoening en gaat solliciteren. Vertel je jouw nieuwe werkgever hierover of niet? Wat zijn je rechten en plichten? Dat leggen we uit. Ik ben Astrid van de Nieuwenhof van Aranea Advies, ik laat reuma werken en samen met arbeidsjurist Wendy Rijcken van Jurato voorzie ik je van begeleiding, informatie en advies.

Kies wat je vertelt

Hoera, je bent aangenomen! Alleen je hebt je nieuwe werkgever en collega’s niet verteld dat je reuma hebt. Niemand op je werk weet dus van je aandoening. Dat geeft mogelijkheden, want je begint net als ieder ander. Het voelt als een frisse, nieuwe start zonder ballast uit je verleden. Toch kun je er narigheid mee krijgen. Maar liefst de helft van de mensen met reuma ervaart onbegrip op de werkvloer. Wanneer je niets verteld is je reuma dus onzichtbaar. Niet voor jou, jij staat er mee op en gaat er mee naar bed. Maar je collega’s niet. Kun jij je verplaatsen in het feit dat als zij niets zien en niets weten, het moeilijk te begrijpen is wat jij voelt, wat jij doormaakt. Niet vertellen, betekent dus ook: accepteren dat collega’s geen begrip hebben voor je.

Reuma melden hoeft soms niet

Het is goed om te weten dat je bij een sollicitatie alleen jouw beperkingen of ziekte hoeft te noemen als die jou ongeschikt maken of beperken voor de functie waarop je solliciteert. Denk aan een serveerster die geen dienblad kan tillen door reuma of een kapster die vanwege een chronische allergie geen shampoo mag aanraken. Dat beperkt je in functie en dus moet je het noemen. Ook als je bepaalde hulpmiddelen nodig hebt, moet je dat vertellen. Denk aan een aangepaste stoel voor je rug, of aanpassingen aan de computer vanwege schouder en arm problemen. Beperkt jouw reuma je niet direct in je functie, dan hoef je dat dus niet te vertellen.

Haal eruit wat erin zit

Je besluit open te zijn over je reuma tijdens het solliciteren, hoe kun je dat het beste doen? Het doel is om zo lang mogelijk aandacht te krijgen voor je kwaliteiten en niet voor die beperkingen. Mijn advies is om in een sollicitatiebrief nog niet te beginnen over je reuma. Benoem vooral je motivatie om daar te willen werken, jouw ervaring en jouw skills. Denk ook aan de kwaliteiten die uitvergroot zijn door je reuma zoals: doorzettingsvermogen, creativiteit, denken in mogelijkheden en flexibiliteit. Als je jouw reuma verplicht moet melden, zegt de Nederlandse wetgeving niet hoe en wanneer je dat in het sollicitatie proces moet doen. Als je het uiteindelijk maar meldt, het advies van Aranea is daarom om dit pas later te doen. Een eerste gesprek is daar een goede gelegenheid voor.

Weet wat er komt

De meeste sollicitatieprocedures bestaan grofweg uit drie fases. De eerste selectie naar aanleiding van je brief en c.v., daarna volgt een eerste gesprek en soms een tweede gesprek. In het eerste gesprek staat centraal of je de juiste match bent. Maar ook of jij de functie en het bedrijf ziet zitten. In het tweede gesprek worden de vaker de  arbeidsvoorwaarden doorgesproken. Maar eerst schrijf je dus die geweldige brief.

Het eerste gesprek

Yes, je brief is eruit gesprongen en je bent uitgenodigd voor een gesprek om elkaar te leren kennen. Vertel je dan meteen aan het begin van het gesprek over je reuma? Nee, dat zou ik niet doen, proef eerst even de sfeer en leer elkaar kennen. Ontdek of je hier bij dit bedrijf, los van je reuma, wel wilt werken. Zo niet, dan hoef je er helemaal niet over te beginnen. Vind je het moeilijk om je reuma te bespreken? Begin dan met het stellen van algemene vragen over de cultuur in het bedrijf. Hoe geven ze invulling aan een duurzaam personeelsbeleid? Hoe divers zijn de mensen die er werken? Afhankelijk van de reactie hierop kun je daar op inspelen. Mijn ervaring is dat wanneer het niet goed voelt, of als er afwijzend op je reuma gereageerd wordt, het niet beter wordt wanneer je er werkt. Maar gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer werkgevers met een preventief, duurzaam en divers personeelsbeleid en bestand, ik hoop dat je die treft!

Benoem kwaliteiten en mogelijkheden

Ook hier geldt weer: noem je kwaliteiten en mogelijkheden en denk en praat in oplossingen. Benoem jouw beperkingen specifiek, maak het zo concreet mogelijk en zet er meteen iets tegenover. Ik noem een voorbeeld: jij hebt een aangepaste stoel nodig om je werk goed te kunnen doen. Zorg dan dat je weet wat die stoel kost. Je wilt niet dat ze denken ‘dat gaat heel veel geld kosten’ terwijl dat niet zo is. Misschien kun je hem wel voor een prikkie overnemen van je vorige werkgever.

Een ander voorbeeld: na ieder uur heb je vijf minuten nodig om de stijfheid eruit te lopen. Ik haalde in die tijd veel koffie voor mijn collega’s. Hoe praktisch en sociaal is dat! Als je het op deze manier creatief kan oplossen, hoef je het niet eens te vertellen.

Nog een derde voorbeeld: ’s morgens ben je niet op je best. Bespreek dat. Zodra je op gang bent heb je minder last en kun je juist langer door. Begin dan wat later op de ochtend en werk langer door. Zo zorg jij ervoor dat het werk gewoon af komt. Je zult zien dat er in overleg veel meer mogelijk is dan je denkt, flexibele werktijden worden echt steeds normaler. Vergeet ook niet je doorzettingsvermogen te noemen. Jij hebt inmiddels wel geleerd hoe je om kunt gaan met tegenslag.

Subsidie? Weet wat mogelijk is

Het kan zijn dat jouw nieuwe werkgever subsidie vanuit de overheid kan krijgen op het moment dat hij jou aanneemt. Als dat geld scheelt, dan is dat mooi meegenomen en een extra argument om je aan te nemen. Je kunt dat zelf heel snel inzichtelijk maken via een tool van de overheid zelf. Je financiële c.v. https://regelhulpenvoorbedrijven.nl/financieelcv/. Mijn advies: werk hem uit en neem hem mee naar je gesprek. Dat laat wederom zien dat je weet waar je het over hebt en het kan een duwtje in de rug zijn voor een werkgever om je aan te nemen.

Gevolgen van onterecht verzwijgen

Kies je ervoor jouw reuma niet te noemen in je sollicitatie maar je nieuwe werkgever komt er later toch achter. Wat dan? Een werkgever kan verschillend reageren als hij meent dat jouw stilzwijgen niet had gemogen. Denk aan loonstopzetting, ontslag tijdens je proeftijd, het niet verlengen van je tijdelijke contract of ontslag op staande voet. Ontslag en stopzetten van loon kan alleen als jij wist dat je vanwege je reuma ongeschikt was voor de functie en dat toch hebt verzwegen of daarover hebt gelogen. Er moet een verband zijn tussen je reuma en je ziekmelding en dat moet de werkgever bewijzen. Juridisch is er dan ook een groot verschil tussen “ziek” zijn en “arbeidsongeschikt” zijn. Het kan zijn dat twee werknemers met reuma – hoewel beiden dezelfde ziekte hebben – juridisch met een andere situatie te maken hebben. Daarom is iedere situatie anders en is daar juridisch geen algemene lijn in te trekken. Het advies: raadpleeg bij twijfel een jurist, die kan jouw specifieke verhaal aanhoren en de rechtspraak voor je bestuderen.

Openheid over reuma

Het risico dat je bestempeld wordt als ‘dé collega met reuma’ is er. Dat je deels wordt weggezet als zielig en patiënt, terwijl je juist als volwaardig werknemer gezien wilt worden. Soms is aangeboden hulp betuttelend. ‘Zal ik het even voor je tillen?’ of ‘je moet naar huis hoor, anders ga je over je grenzen heen’. De kunst is juist om hiermee om te leren gaan, het te pareren waar dat nodig is en over je beperkingen en mogelijkheden te praten. Dat lukt beter bij openheid over reuma, ook geeft het meer ruimte voor hulpvragen van jouw kant. Natuurlijk onbegrip is overal, maar leer ermee te werken. Daar helpt Aranea Advies zowel werkgevers als werknemer bij en geloof me: dat werkt!

Naast meer begrip van je collega’s waarderen ook veel werkgevers eerlijkheid, het pleit juist voor je. Zorg dus dat je weet wat de consequenties van jouw klachten op de werkvloer zijn en communiceer er positief over. Geloof me: het begrip, de flexibiliteit en hulp die er door openheid kan ontstaan zal je verassen. Zo laat je reuma voor je werken ook bij sollicitaties.

Antwoord op je vraag?

Meer lezen over je mogelijkheden:


Over de auteurs

Wendy Rijcken – van Eck

Wendy studeerde Nederlands recht aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Na ruim 11 jaar als advocaat werkzaam te zijn geweest, maakte zij de overstap naar het bedrijfsleven en werkte zij 6 jaar als (inhouse) bedrijfsjurist bij een internationaal bedrijf.

Tijdens haar baan als bedrijfsjurist volgde Wendy een specialisatie opleiding Arbeidsrecht (PALA) aan de Erasmus Universiteit en startte zij haar eigen juridisch adviesbureau. Vanwege haar interesse in de maatschappelijke sector volgde zij de verkorte opleiding Jurist in de Zorg.

Wendy is een ervaren juriste met een brede civiele ervaring als business partner voor MKB ondernemers en organisaties in Zorg & Welzijn. Een informeel klankbord met een nuchtere en praktische aanpak; een jurist die met je meedenkt, je business kent en vanuit haar juridische achtergrond, in het bedrijfsleven en in de advocatuur, de juiste benadering voorlegt. Op ongedwongen en ontspannen wijze, in begrijpelijke taal.

Astrid van de Nieuwenhof

Astrid van de Nieuwenhof studeerde Food & Business in Nijmegen. Al haar kennis en kunde zet zij in als adviseur, begeleider en coach bij Aranea Advies. Zo helpt zij bedrijven, organisaties en mensen om positief om te gaan met reuma of een chronische aandoening op de werkvloer. Al jarenlang werkt zij zelf met reuma, als consultant in het bedrijfsleven. Zij kent haar mogelijkheden en haar beperkingen. Bij Aranea Advies verbind zij beide werelden, met no-nonsense praktisch advies. Met de nodige humor en een scherp blik voor beide partijen waar nodig.